Kinderen behoeden voor de ergste zonden…

In de 16e eeuw raakten reformatoren en humanisten er steeds meer van overtuigd dat een goede opvoeding en adequaat onderwijs het kind voor de ergste zonden kon behoeden. De ‘ontdekking’ van het kind als specifieke groep was een feit.
Door de slechte economie, zoals die in Nederland en de omringende landen heerste, groeide het aantal zwerfkinderen. De nieuwe pedagogische benadering vertelde dat armoede slecht is voor de ontwikkeling van het kind en leidt tot diens moreel verval. De noodzaak om aparte weeshuizen te stichten drong ook in het hoge noorden door: met geld van de kerk werd in 1599 in de stad Groningen het Burger- of Roode Weeshuis gesticht. Rood vanwege het dieprode wezenuniform.

Pedagogische aanpak met roede

Binnen het weeshuis werd geprobeerd de wereld in het klein na te bootsen, maar met meer nadruk op het een en minder op het ander. Vooral de normen en waarden op het gebied van het strafregime werden nageleefd. Kastijden met een plak of roede was in de 17e & 18e eeuw aan de orde van de dag. Mentaal probeerde men de wezen te breken door ze aan de schandpaal te zetten. In theorie werd gestraft bij het overtreden van een huisregel. Zondag geslapen in de kerk? Lui geweest? Geroddeld of gescholden op het eten? Dan kon je je borst natmaken!
De maatschappelijke functie van een apart weeshuis kwam in onze groeiende verzorgingsmaatschappij van na 1945 steeds meer ter discussie te staan. De voogdij zocht daarnaast samenwerking met de ministeries van Justitie en Maatschappelijk Werk. Deze ontwikkelingen leidden uiteindelijk tot het sluiten van het weeshuis.

Met fl. 1.000,- op zak…

… stapten enkele notabelen op 2 januari 1961 naar de notaris en lieten daar Stichting Opvangcentrum Het Poortje het licht zien. 33 jongens “van alle gezindten” aan wie een justitiële maatregel was opgelegd, vonden vanaf die dag een plek in het gebouw Het Roode Weeshuis waar tot dan toe eeuwenlang het weeshuis was gehuisvest.

Oliver Twist in Groningen

Bij de oprichting van Het Poortje is een benaming met het woord ‘weeshuis’ nooit ter tafel gekomen. De associatie met een weeshuis riep bij veel mensen een Dickens-achtig, naargeestig beeld op. Ondanks die naargeestigheid zongen in 1817 de kinderen van het Roode Weeshuis uit volle borst:
O, ja! Hier smaken wij geluk;
Hier zoete vreugd, in plaats van druk.
Met vaderliefde aan de zij,
Vormt men ons voor de Maatschappij!

En nu … een veelzijdige organisatie

• MultiCultureel…zeker tien verschillende culturen verrijken Het Poortje, in leven en werken.
• Breed productaanbod… opvang, begeleiding, scholing, arbeidstoeleiding, gesloten en besloten behandleing: zorg op maat.
• MultiEducatief…de meest uiteenlopende vakken moeten leiden tot de gewenste toekomstige arbeids- of opleidingsplek in de maatschappij.
• Centraal…staan de jongeren en hun vaardigheden.
   

Groei

Het Poortje Jeugdinrichtingen heeft een sterke groei doorgemaakt in de loop der jaren. Dit heeft geleid heeft tot het betrekken van een nieuw gebouw aan de Hoogeweg in Groningen in 1990, een verdubbeling van dat gebouw in 2000, een nieuwe locatie in Veenhuizen in 2000 en tenslotte een tweede gebouw eveneens aan de Hoogeweg te Groningen in 2004. In 2008 heeft de locatie in Groningen (Wilster) in zijn geheel bestemming “gesloten jeugdzorg” gekregen en de locatie in Veenhuizen (Juvaid) “justitiële jeugdzorg”. In januari heeft Het Poortje Jeugdinrichtingen een klein deel van haar capaciteit verplaatst naar behandelcentrum Woodbrookers in Kortehemmen (Friesland). Het Poortje Jeugdinrichtingen is daarmee een instelling geworden die in de drie noordelijke provincies bekend is als aanbieder van zorg aan zeer moeilijke jongeren.